CARNAVAL door de tijden heen

 Dat carnaval al lang, heel lang bestaat zal niemand wel in twijfel trekken. Waar wel discussie over is, is over de eigenlijke oorsprong van het carnaval en “carnavalogen” zijn het daarover nog steeds niet eens geworden.

 Beginnen we even met de benaming: CARNAVAL. In de middeleeuwen kwamen in het westen de termen ‘carne levare' (vlees opheffen) en ‘carne vale' (vlees vaarwel) voor..

 Als we alle theorieën betreffende de oorsprong van Carnaval op een hoop gooien en daaruit dan de gelijkenissen distilleren en aan elkaar toetsen komen we tot de vaststelling dat Carnaval een soort smeltkroes is van heidense en godsdienstige rituelen.

 Al in 2600 voor Christus werd in Mesopotamie een soort nieuwjaarsfeest georganiseerd . In latere culturen vinden we veel dan deze elementen terug.

 In Griekenland vierden ze iets gelijkaardigs op 21 maart waar Dionysus werd gevierd.

 In soortgelijke geest werd er op Romeinse feesten ter ere van Bacchus, de Bacchanalia genoemd.

 Maar ook de Joden vierden en vieren het vruchtbaarheidsfeest, n.l. het Poerimfeest, dat ook wordt gevierd in het voorjaar. Dus ook hier carnaval bij de eerste en oudste monotheïstisch godsdienst.

 Ook de Germanen en de Kelten kenden een soort Carnaval.

 Tijdens de Middeleeuwen zag de kerk met lede ogen al dat heidens gedoe aan en ze slaagde er maar niet in om dit alles onder de knoet te houden. Vandaar dan uiteindelijk het lumineuze idee om die feesten een religieus tintje te geven en als het ware te institutionaliseren: Carnaval werd van dan af op de vooravond van de vastenperiode gevierd

 De spraakverwarring wordt dan helemaal compleet als met de reformatie de vasten wordt afgeschaft en Carnaval en kerk plots weer niets meer met elkaar te maken hebben. Het enige wat van die binding uiteindelijk overbleef was de datum voor Carnaval, die zijn oorsprong in de kerkelijke kalender vond en bleef samenvallen met de vooravond van de vasten. Waaruit volgt dat carnaval dinsdag ten vroegste op 4 februari en ten laatste op 9 maart valt.

 Carnaval is ook een traditionele viering in veel Europese en Zuid-Amerikaanse steden: Parijs, Nice, Rome, Venetië, München, Rio de Janeiro, Buenos Aires, om er maar een paar te noemen.

 Het tijdstip van de viering is een minder uniform gegeven dan in eerste instantie wellicht wordt gedacht. Zo spreekt men in Nederland van een carnavalsseizoen dat aanvangt op 11 november en eindigt op Aswoensdag. In België is het carnavalsseizoen langer, getuige halfvastenvieringen en carnavalsfeesten op de zondag na Aswoensdag.

 In het Zwitserse Bazel viert men carnaval in het weekend ná Aswoensdag.

 Een Prins Carnaval is er overal wel, maar de invulling van deze carnavaleske functie is niet overal dezelfde. In Limburg kan deze functie slechts één seizoen door dezelfde persoon bekleed worden. Elders kan deze schertsfiguur jarenlang door dezelfde persoon worden vertolkt.

 Maar wees zeker: plezant is het! Als Limburger kan ik het weten !

 Karel.