FATIMA TE TREMELOMaria

 

Een bedevaartoord ontstaan uit oorlogsgeweld

 

Midden de bosrijke en thans helemaal verkavelde “Tremelo-heide” ligt een stemmig Mariaheiligdom, toegewijd aan O.L.Vrouw van Fatima. In de loop van een halve eeuw groeide de benaming Fatima uit tot een begrip voor een bepaald stuk grondgebied, gesitueerd tussen Bollo, Calvenne en Langerechte. Ze gaf ook inspiratie tot nieuwe straatnamen in de omgeving : Onze-Lieve-Vrouwlaan, Maria ter Heidelaan, Fatimalaan. Op stafkaarten staat in grote letters vermeld : “Onze Lieve Vrouw van Fatima’.

Ook een plaatselijke bakkerij noemde zich Fatima en heeft aanzienlijk bijgedragen tot het vlot ingang doen vinden van de benaming. Het is bijna een halve eeuw geleden dat in deze toen nog weinig bebouwde bos- en heidegrond een opvallend initiatief tot stand kwam. Emile Lorenz, een Brussels architect, besloot om op deze plaats een belofte na te komen. Zijn verhaal heeft iets van een sprookje.

Het was nog volop oorlog, toen deze man in 1944 de belofte deed om een kapel op te richten ter ere van O.L.Vrouw, meer bepaald voor haar die in 1917 in het Portugese Fatima aan enkele kinderen was verschenen. Dat echte Fatima is intussen al lang tot het Portugese Lourdes uitgegroeid en wordt jaarlijks door een massa pelgrims bezocht. Emile Lorenz was één onder hen. Hij kwam sterk onder de indruk. Zo was hij meteen overtuigd dat de beste bescherming voor zijn familie tegen de oorlogsgruwelen een belofte was om de boodschap van O.L.Vrouw van Fatima uit te dragen, dit door het oprichten van een bidplaats waar zij kon worden vereerd. Die boodschap die Maria in Fatima bracht hield ondermeer in dat mensen zich zouden bekeren, in afwachting dat het communistische Rusland dit ook zou doen.

Aan de oorlog kwam een einde en de familie Lorenz sloeg er zich goed doorheen. De man wilde daarom zijn belofte tegen elke prijs waar maken. In 1948 schreef hij in een nota aan Monseigneur Tessens, vicaris-generaal te Mechelen, en aan kanunnik Glibert, dat conferenties van de heer Piccard over Fatima, en ook het boek dat deze laatste erover publiceerde, hem diep bewogen. Hij besliste dat de kapel er moest komen, al zou hij dit helemaal met eigen middelen moeten doen. Hij had het geluk over een degelijke spaarpot te beschikken, maar stootte toch op een aantal onverwachte problemen. Het einde van de oorlog ging gepaard met een blokkade van het geld. Zo moest hij alsnog van nul beginnen. Hij besloot een VZW op te richten met de belofte van de bouw als grondslag. Deze “vereniging” werd gelegaliseerd door publicatie in het Staatsblad van 12 juli 1947. Zonder financiële bagage, want met een geblokkeerde rekening nam hij een optie op 1,18 hectare heidegrond te Tremelo. Twee jaar duurde het eer hij alles met kleine sommen kon afbetalen, zodat pas in 1950 het terrein eigendom werd van de VZW.

Het gebied kende nauwelijks wegverharding of beplanting. De bodem bestond vooral uit struikheide. Maar het landschap was rustig en aantrekkelijk. Een boer en zijn paard werden erbij gehaald en er kwam een aanplant van dennen. Enkele vrienden kwamen belangloos een handje toesteken. Anderzijds ondervond de initiatiefnemer ook heel wat tegenkanting. Een priester durfde hem zelfs verwijten : “Ocharme manneke, laat alles toch zo, want ge gaat Onze Lieve Vrouw belachelijk maken !” Tegenover dergelijk onbegrip toonde Lorenz echter een koppig volhouden. Toch heeft hij nooit nagelaten erop te wijzen dat het allemaal niet mogelijk zou geweest zijn zonder de voelbare steun van haar voor wie hij het deed, O.L.Vrouw van Fatima.

Monseigneur Himmer van Doornik, waarmee hij te Lourdes een kort onderhoud had en aan wie hij zijn plannen had bekend gemaakt, uitte bewondering over zulke vastberadenheid en stak hem zo een hart onder de riem. In het bisdom Doornik werd die tijd in een twintigtal parochies de film van Pater Damiaan vertoond, met de bedoeling mensen gevoelig te maken voor het geboortedorp van Damiaan, en het initiatief dat daar gaande was rond Fatima. Daar bleef wat van over, want op zondag 24 juni 1984 was een ruime Waalse delegatie aanwezig op een bijzondere plechtigheid te Tremelo, waar het beeld van Onze Lieve Vrouw van Fatima plechtig werd gekroond.

Het beeld dat het heiligdom siert heeft ook een aparte geschiedenis. Weinigen weten dat het een werk is van de Tremelose beeldhouwer Jan Boets, tevens schepper van het Damiaanstandbeeld naast de kerk. De h. Lorenz gaf hem destijds de opdracht en het was voor de beeldhouwer de aanleiding om Tremelo te leren kennen en de stap te zetten om er eveneens een stuk heidegrond te kopen om er te bouwen en zich definitief te vestigen

Het verhaal over het ontstaan van de bidplaats Tremelo werd tijdens de kroningsplechtigheid van 1984 door de stichter zelf uit de doeken gedaan. Hij toonde zich een zichtbaar tevreden man, bij de vaststelling dat op deze plaats langzaam maar zeker iets moois aan het groeien was, en hijzelf ondanks vele tegenkantingen, altijd had doorgebeten om zijn belofte waar te maken.

Thans is Fatima niet meer uit Tremelo weg te denken. Regelmatig vinden er in de kleine kapel misvieringen plaats. Jaarlijks hoogtepunt is de openluchtmisviering van de parochie op het feest van O.L.Vrouw Hemelvaart, 15 augustus. De Fatima-verering te Tremelo telt geen massa aanhangers, maar zij die er komen zijn bijzonder trouw en vinden er een houvast dat ze voor geen geld meer zouden willen missen. Voor wandelaars in dit stukje Tremelo lijkt de bijzondere plaats een oase om even tot rust te komen in deze drukke wereld.

Emile Lorenz besloot in 1984 zijn toespraak met volgende woorden : “Op zekere dag zijn er onbekende mensen naar hier gekomen. Zij vonden hier een natuurlijke thuis. Ik heb ze laten doen. De zaden zijn gekiemd en zie nu, ja,ja, kijk maar…!”

Het bedevaartoord Fatima blijft onverminderd in de belangstelling. De hulp aanroepen van O.L.Vrouw van Fatima  kan onder tal van vormen. Men kan er even rustig komen verwijlen, men kan er een kaarsje komen branden of op zondag deelnemen aan het bidden van het rozenhoedje.

Ook tijdens het winterseizoen is er gelegenheid om mee het rozenhoedje te komen bidden, alle zondagen om 14 u. Daarenboven, als het weer het toelaat, wordt ook elke eerste zondag van de maand de kruisweg gedaan, eveneens te 14 u.

Uiteraard is iedereen welkom. Men is er nooit alleen en  O.L.Vrouw van Fatima helpt iedereen die in haar vertrouwen stelt.